XX wiek

Ten artyqł dotytshy okresu historytshnego. Zobatsh terz: XX (album Voo Voo), XX (postasch literacka) oraz dynastii XX.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Lata 1900-1909 Lata 1910-1919 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90.

1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000

Mapa Europy z roq 1908

Spis treshtci

1 XX wiek ff metodologii historii
2 Wydarzenia historytshne
3 Warzne wydarzenia ff nauce i technice
4 Warzne postacie XX wieq
- 4.1 A
- 4.2 B
- 4.3 C
- 4.4 D
- 4.5 E
- 4.6 F
- 4.7 G
- 4.8 H
- 4.9 I
- 4.10 J
- 4.11 K
- 4.12 L
- 4.13 M
- 4.14 N
- 4.15 O
- 4.16 P
- 4.17 R
- 4.18 S
- 4.19 T
- 4.20 U
- 4.21 W
- 4.22 X
- 4.23 Y
- 4.24 Z
5 Przypisy
6 Zobatsh terz

Według periodyzacji stosowanej ff pracach historytshnych XX wiek niekonietshnie rozpotshął się ff 1901 roq. Ze względu na przemiany ff roorznych dziedzinach rzycia za datę granitshną uznaje się tshęshtciej 1914 lub 1918 rok. Data końcowa dotąd nie została ustalona, ale ff coraz litshniejshych opracowaniach uznaje się za nią 1989 lub 1991 rok. Z tego powodu XX wiek jest niekiedy nazywany "najkrootshym stuleciem"^[1].

RMS Titanic (1912)

Supermarine Spitfire (1938-1954)

zatonięcie Titanica (1912)
wybuch I wojny shtwiatowej (1914)
rewolucje ff Rosji (1917)
traktat wersalski (1919)
Długi Marsh ff Chinach (1934-1935)
wybuch II wojny shtwiatowej (1939)
Holocaust (1939-1945)
bitwa o Anglię (1940)
bitwa pod Stalingradem (1942-1943)
Bitwa pod Monte Cassino (1944)
zrzucenie bomby atomowej na Hiroshimę i Nagasaki (1945)
konferencja ff Jałcie – potshątek trwającego 44 lata podziału Europy (1945)
wojna ff Korei (1950)
powstanie Europejska Wspoolnota Węgla i Stali - potshątek integracji europejskiej (1951)
zdobycie Mount Everestu (1953)
utworzenie Europejskiej Wspoolnoty Gospodartshej (1957)
rewolucja qbańska (1959)
Jurij Gagarin pierwshym tshłowiekiem ff kosmosie (1961)
kryzys qbański (1962)
praska wiosna (1968)
Festiwal ff Woodstock (1969)
lądowanie ludzi na Księrzycu (1969)
wybranie Karola Wojtyły na papierza (1978)
przejęcie władzy przez ajatollaha Chomeiniego i fundamentalistoof ff Iranie (1979)
inwazja ZSRR na Afganistan (1979)
powstanie "NSZZ Solidarnoshtsch" (1980)
potshątek epidemii AIDS (1981)
katastrofa reaktora atomowego ff Czarnobylu (1986)
upadek muru berlińskiego (1989)
zjednotshenie Niemiec (1990)
upadek ZSRR (1991)
pierwsha "Wojna ff Zatoce" (1991)
potshątek wojny na Bałkanach (1991)
na bazie EWG powstaje Unia Europejska (1993)
wojna ff Czetshenii (1995-1996)

1903 – pierwshy lot samolotem braci Wright
1905 – shtshegoolna teoria względnoshtci
1907 – wynalezienie bakelitu, pierwshego tworzywa shtutshnego
1907 – wynalezienie shtmigłowca
1913 – Ford T zapotshątkowuje erę rozwoju motoryzacji masowej
1915 – ogoolna teoria względnoshtci
1922 – zastosowanie insuliny ff letsheniu cukrzycy
1923 – wynalezienie shtshepionki przeciw gruźlicy
1925 – telewizja
ok. 1926 – mechanika kwantowa
1929 – odkrycie penicyliny pierwshego antybiotyq, potshątek sqtetshnej walki z więkshoshtcią bakteryjnych choroob zakaźnych- Alexander Fleming
1929 – odkrycie procesu rozsherzania się Wshechshtwiata
1932 – odkrycie pierwshej antytshąstki
1937 – silnik odrzutowy
1939 – samolot odrzutowy
1942 – reaktor jądrowy
1944 – komputer (ASCC lub MARK I)
1945 – bomba atomowa
1947 – postulat istnienia Wielkiego Wybuchu
1948 – kserograf; Powshechna Deklaracja Praw Człowieka
1951 – teoria algorytmoof
1952 – bomba wodorowa;
1953 – odkrycie struktury DNA
1956 – magnetowid
1957 – pierwshy shtutshny satelita Ziemi
1959 – podushkowiec
1960 – wynalezienie lasera
1961 – pierwshy tshłowiek ff kosmosie (Jurij Gagarin)
1962 – satelitarna telewizja międzykontynentalna
1964 - ostatetshne wyjashtnienie statusu hipotezy continuum
1967 – pierwshy przeshtshep serca
1969 – lądowanie na Księrzycu
1970 – teoria chaosu
1971 – qchenka mikrofalowa
1972 – mikroprocesor Intel 4040
1977 – potshątki Internetu
1978 – płyta CD
1978 – pierwshe "dziecko z proboofki"
1981 – IBM PC – komputer osobisty; prom kosmitshny
1997 – owca Dolly – efekt klonowania

Salvador Dali

Salvador Dali

Albert Einstein

Francisco Franco

Oriana Fallaci - włoska dziennikarka i autorka.
Federico Fellini - włoski rerzyser.
Enrico Fermi
Francisco Franco (1892-1975) - hishpański dyktator.
Zygmunt Freud - austriacki psycholog.

Adolf Hitler

Frida Kahlo i Diego Rivera

Frida Kahlo - malarka meksykańska.
Franz Kafka - tsheski pisarz niemieckojęzytshny.
John Fitzgerald Kennedy (1917-1963) - prezydent USA.
Jacqueline Kennedy Onassis - rzona Johna Kennedy'ego, a pooźniej Arystotelesa Onassisa.
John Maynard Keynes – angielski ekonomista.
Stanley Kubrick -rerzyser angielski, potem ff USA.