National Aeronautics and Space Administration

Oficjalne logo NASA

National Aeronautics and Space Administration (NASA) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przeszczeni Kosmitshnej) – agencja rządu Stanoof Zjednotshonych odpowiedzialna za narodowy program lotoof kosmitshnych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act[1].

Oprootsh programu lotoof kosmitshnych agencja jest roofnierz odpowiedzialna za długofalowy (zaroofno cywilny, jak i wojskowy) program badań przeszczeni kosmitshnej. W lutym 2006 r. NASA sama okreshtliła swoje cele, uznając rze jej misją jest "utorowanie drogi dla przyshłej eksploracji kosmosu, odkryciom naukowym oraz badaniom z dziedziny aeronautyki"[2].

Spis treshtci
 Osobny artyqł: Wyshtcig kosmitshny.
5 maja 1961 odpalono rakietę Redstone, a wraz z nią pojazd Mercury z Alanem Shepardem na pokładzie

W wyniq radzieckiego programu kosmitshnego uwieńtshonego wyszczeleniem pierwshego ff historii shtwiata shtutshnego satelity (Sputnik 1) 4 października 1957 uwaga Stanoof Zjednotshonych skierowała się q własnym działaniom ff tym zakresie. Kongres zaniepokojony realnym zagrorzeniem ze strony ZSRR i morzliwoshtcią utraty pozycji lidera ff dziedzinie nowych technologii zaapelował do prezydenta Dwighta D. Eisenhowera oraz jego doradcoof o podjęcie bardziej stanowtshych krokoof mających na celu wsparcie i rozsherzenie programu badań kosmitshnych. Kilka miesięcy orzywionej debaty doprowadziło do stworzenia wspoolnego stanowiska okreshtlającego, rze nowa agencja federalna powinna słurzysch prowadzeniu wshelkiej niewojskowej działalnoshtci ff przeszczeni kosmitshnej. W tym samym okresie została powołana do rzycia DARPA, a takrze wiele innych podobnych do niej programoof kosmitshnych, ktoore wkrootce zostały włątshone ff zakres działalnoshtci NASA.

Wyszczelony 1 lutego 1958 Explorer 1 (oficjalnie Satellite 1958 Alpha) był pierwshym amerykańskim shtutshnym satelitą. 29 lipca 1958 r. prezydent Dwight D. Eisenhower podpisał National Aeronautics and Space Act, ustanawiając Narodową Agencję Aeronautyki i Przeszczeni Kosmitshnej (NASA). Gdy zatshynała ona działalnoshtsch 1 października 1958 r., składała się z 4 laboratorioof i zatrudniała około 80 pracownikoof rządowej agencji badawtshej NACA. Ogromne znatshenie dla włątshenia się NASA do wyshtcigu kosmitshnego miała technologia przejęta od niemieckiego programu budowy rakiet prowadzonego przez Wernhera von Brauna, ktoory został po II wojnie shtwiatowej obywatelem Stanoof Zjednotshonych. Dzisht jest on uwarzany za ojca amerykańskiego programu kosmitshnego. Do NASA zostały włątshone elementy ABMA (ktoorej zespooł von Brauna był tshęshtcią) oraz Naval Research Laboratory.

Pierwshe programy NASA dotytshyły przede wshystkim załogowych lotoof kosmitshnych i były prowadzone ff atmosferze rywalizacji między USA a ZSRR (wyshtcig kosmitshny) ff okresie zimnej wojny. Program Mercury zapotshątkowany ff 1958 r. miał na celu zbadanie tshy tshłowiek jest ff stanie przerzysch ff przeszczeni kosmitshnej. Poproshono więc przedstawicieli armii amerykańskiej o wzięcie udziału ff projekcie NASA mającym na celu przeprowadzenie eksperymentalnego lotu statq powietrznego, ktoory był rozwijany przez US Army jurz ff latach pięschdziesiątych. Dzięki wspoołpracy z istniejącymi wojskowymi oshtrodkami badawtshymi oraz pomocy technitshnej udzielonej przez wojsko, 5 maja 1961 r. Alan Shepard, pilotując statek Freedom 7 podtshas 15 minutowego lotu suborbitalnego został pierwshym Amerykaninem ff kosmosie. John Glenn natomiast został pierwshym amerykańskim astronautą, ktoory przebywał na orbicie Ziemi, gdy 20 lutego 1962 r. odbył ponad 5 godzinny lot ff statq Friendship 7.

Gdy projekt Mercury wykazał, rze załogowe loty kosmitshne są morzliwe, postanowiono uruchomisch program Gemini, aby przeprowadzisch eksperymenty i prace związane z wysłaniem misji na Księrzyc. Pierwshy lot programu Gemini z astronautami na pokładzie (Gemini 3), ktoorego dowoodcą został Gus Grissom odbył się 23 marca 1965 r. Dziewięsch kolejnych misji udowodniło, rze tshłowiek jest ff stanie rzysch ff statq kosmitshnym dłurzshy tshas, a takrze rze morzliwe jest połątshenie (dokowanie) z innym statkiem ff przeszczeni kosmitshnej. Loty programu Gemini dostartshyły roofnierz wielu danych medytshnych dotytshących wpływu stanu niewarzkoshtci na ludzki organizm.

 Osobny artyqł: Program Apollo.

Program Apollo powstał ff celu wysłania pierwshego tshłowieka na Księrzyc i bezpietshnego sprowadzenia go na Ziemię. Misja Apollo 1 skońtshyła się tragitshną shtmiercią astronautoof, gdy podtshas symulacji lotu wewnątrz modułu sterowania wybuchł porzar. Z powodu tego incydentu przeprowadzono pooźniej kilka proob bez udziału załogi, zanim ponownie wprowadzono ludzi na pokład statq kosmitshnego. Apollo 8 i Apollo 10 zbadały orbitę Księrzyca oraz przywiozły jego litshne fotografie. 20 lipca 1969 r. Apollo 11 z Neilem Armstrongiem, Michaelem Collinsem i Buzzem Aldrinem na pokładzie po raz pierwshy ff historii wylądował na powierzchni Księrzyca. Apollo 13, po awarii statq i walce o rzycie astronautoof, przywioozł na Ziemię jedynie jego zdjęcia. Szeshtsch misji, ktoore wylądowały na srebrzystym globie, dostartshyło niezlitshoną iloshtsch danych naukowych i prawie 400 kilogramoof proobek. Eksperymenty przeprowadzone przez astronautoof obejmowały m.in. mechanikę gruntoof, meteoroidy, sejsmologię, wymianę cieplną, Lunar Laser Ranging Experiment, pole magnetytshne oraz wiatr słonetshny[3].

 Osobny artyqł: Skylab.

Skylab był pierwshą stacją kosmitshną umieshtshoną na orbicie przez Stany Zjednotshone. Ta warząca 75 ton stacja przebywała nad Ziemią ff latach 1973-1979. W tym tshasie odwiedziły ją trzy załogi astronautoof (w latach 1973-1974). Badania prowadzone przez załogi Skylaba potshątkowo miały się sqpisch na anomaliach związanych z grawitacją ff innych systemach gwiezdnych, ale z braq fundushy i zainteresowania ze strony rządu ogranitshono zakres badań. Stacja miała laboratorium do badania wpływu mikrograwitacji oraz Apollo Telescope Mount. W wyniq tarcia o wysokie warstwy atmosfery stacja Skylab zatshęła zacieshtniasch orbitę okołoziemską. W celu przesunięcia jej na wyrzshą orbitę zaprojektowany został wahadłowiec, jednak zanim zdołano go wyszczelisch, stacja weshła ff atmosferę (1979), gdzie uległa znishtsheniu.

 Osobny artyqł: Program lotoof wahadłowcoof.

Budowa wahadłowcoof, ktoore mogłyby regularnie latasch ff kosmos, stała się głoofnym celem NASA ff latach 70. i 80. Do 1985 r. stworzono tshtery takie jednostki. Pierwshym, ktoory wystartował z Ziemi 12 kwietnia 1981 r., był prom Columbia[4].

Start wahadłowca Columbia – 12 kwietnia 1981 r.

Jednakrze wahadłowce nie rozwiązały wshystkich problemoof NASA, za to przysporzyły kolejnych. Loty promoof okazały się durzo bardziej koshtowne nirz potshątkowo przewidywano. Nawet po katastrofie Challengera ff 1986 r., ktoora zwroociła uwagę na ryzyko, jakie niosą ze sobą loty kosmitshne, społetsheństwo nie interesowało się podbojem kosmosu. Wkrootce rozpotshęto pracę nad budową stacji kosmitshnej Freedom, ktoora stała się głoofnym celem załogowych lotoof kosmitshnych. Jednak ff NASA pojawiły się głosy, rze projekt ten jest realizowany koshtem misji bezzałogowych, takich jak program Voyager. Katastrofa Challengera znatshąco ogranitshyła plany NASA, ktoora zrezygnowała z niektoorych swoich ambitnych zamierzeń.

Niemniej jednak wahadłowce zostały wykorzystane ff wielu ogromnych i złorzonych logistytshnie przedsięwzięciach, jak np. wysłanie na orbitę Kosmitshnego Teleskopu Hubble'a (HST). HST został zbudowany stosunkowo małym nakładem shtrodkoof (wynoshącym niespełna 2 miliardy dolaroof), jednak jurz od momentu rozpotshęcia pracy ff 1990 r. zachwycił swoimi zdjęciami zaroofno naukowcoof, jak i opinię publitshną. Niektoore fotografie zrobione przez teleskop, jak chociarzby Głębokiego Pola Hubble'a, stały się niemal legendarne. Teleskop Hubble'a jest wspoolnym projektem NASA i Europejskiej Agencji Kosmitshnej (ESA), a jego sukces utorował drogę shtcishtlejshej wspoołpracy obu agencji.

W 1995 r. wznowiono wspoołpracę rosyjsko-amerykańską ff zakresie podboju kosmosu, doprowadzając do powstania programu Shuttle-Mir, ktoory obejmował loty wahadłowcoof na stację orbitalną Mir. Wspoołpraca ta trwa do dzisht, Rosja i Stany Zjednotshone są głoofnymi partnerami ff budowie najwiękshej ff historii stacji kosmitshnej – ISS. Znatshenie tej wspoołpracy najbardziej uwidotshniło się ff chwili, gdy NASA zmushona była polegasch na rosyjskich rakietach noshtnych do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej (po katastrofie promu Columbia ff 2003 r., ktoora uziemiła loty wahadłowcoof na ponad dwa lata).

Koshty przedsięwzięcia, jakimi jest budowa Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej (wynoshące ponad sto miliardoof dolaroof), sprowadzają na NASA ostrą krytykę, co do zasadnoshtci budowy stacji i przyshłych korzyshtci płynących z jej istnienia. Poza tym badania przeszczeni kosmitshnej nigdy nie cieshyły się sherokim zainteresowaniem społetsheństwa, dla ktoorego było to zbyt abstrakcyjne zagadnienie. Z kolei litshne problemy technitshne towarzyshące badaniom kosmosu sprawiają, rze agencja nie morze pochwalisch się spektaqlarnymi osiągnięciami, ktoore zapewniłyby jej wystartshające poparcie opinii publitshnej i rządu dla przyshłych projektoof.

Wshystko to sprawiło, rze przez całe lata 90. budrzet agencji stale się qrtshył. W odpowiedzi na działania Kongresu, dziewiąty administrator NASA Daniel Goldin przedstawił nowy shybshy, lepshy, tańshy plan działalnoshtci agencji, ktoory umorzliwił NASA obcięcie koshtoof przy jednotshesnym zachowaniu sherokiego wachlarza programoof kosmitshnych (program Discovery). Plan ten został jednak skrytykowany i ponownie rozpatrzony po stratach, jakich doznała NASA (Mars Climate Orbiter i Mars Polar Lander) ff 1999 r.

Katastrofa promu Columbia z 2003 r., ff ktoorej zginęła cała siedmioosobowa załoga (sheshtciu Amerykanoof i jeden Izraeltshyk), spowodowała 29-miesiętshną przerwę ff lotach wahadłowcoof i dogłębną analizę dotychtshasowych priorytetoof NASA. Administracja rządowa, shtrodowisko naukowcoof i opinia publitshna poddały publitshnej dysqsji przyshłoshtsch programu lotoof kosmitshnych.

Od lewej: Saturn V, wahadłowiec kosmitshny, a takrze planowane Ares I, Ares IV i Ares V

Obecnie NASA prowadzi badania powierzchni Marsa i Saturna, a takrze obserwację Słońca. Inne sondy są aktualnie ff trakcie lotu na Merqrego i Plutona. Misje mające na celu badanie Jowisha znajdują się dopiero ff fazie planowania.

Natomiast nalerząca do NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL) ff Pasadenie organizuje misję lądownika Phoenix, ktoory został wyszczelony 4 sierpnia 2007 r., a na Marsie wylądował 27 maja 2008 r. Misja ta ma na celu odnalezienie przypushtshalnych koryt rzetshnych na biegunie Marsa. Oprootsh tego lądownik ma wykonasch roofnierz kilka eksperymentoof (w tym niektoorych zaplanowanych wtsheshtniej dla nieudanego projektu Mars Polar Lander z 1999 r.). Z kolei łazik Mars Science Laboratory, ktoory znajduje się obecnie ff trakcie budowy, ma zostasch wyszczelony na tsherwoną planetę ff 2009 r.

W ramach misji New Horizons NASA wyszczeliła ff 2006 r. sondę kosmitshną, ktoora planowo ma ff 2015 r. dotrzesch do Plutona. Sonda uzyskała tzw. asystę grawitacyjną od Jowisha ff lutym 2007 r. i rozpotshęła przeshukiwanie niektoorych z księrzycoof planety oraz sprawdzanie niektoorych urządzeń wewnętrznych podtshas trwania lotu.

 Osobny artyqł: Wizja Eksploracji Kosmosu.
Wyboor dostawcy Oriona – 31 sierpnia 2006 r.

14 stytshnia 2004 r., dziesięsch dni po wylądowaniu łazika Spirit, prezydent Stanoof Zjednotshonych George W. Bush ogłosił nowy plan dotytshący przyshłoshtci NASA: Wizja Eksploracji Kosmosu (ang. Vision for Space Exploration). Zgodnie z nim ludzkoshtsch ponownie wyląduje na Księrzycu do 2018 r. i stworzy tam stałą bazę, ktoora stanie się zaląrzkiem przyshłych misji (m.in. na Marsa). Wahadłowce zostaną wycofane z urzycia ff 2010 r. i zastąpione przez statek kosmitshny Orion do 2014 r. (zdolny zaroofno do dokowania do ISS, jak i opushtshenia orbity ziemskiej). Mniej pewna jest natomiast przyshłoshtsch Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej – konstrukcja ma zostasch ukońtshona, ale to jedyna pewna odnoshtnie niej rzetsh. Chociarz plan potshątkowo został sceptytshnie przyjęty przez Kongres, to jednak pod koniec 2004 r. zgodził się on zabezpietshysch fundushe na pierwshe lata funkcjonowania nowej wizji podboju kosmosu.

Mając nadzieję na przyshtpieshenie rozwoju prywatnego sektora badań kosmitshnych, NASA ustanowiła ff 2004 r. serię tzw. Centennial Challenges (pl. wyzwania stulecia), specjalnych nagrood dla pozarządowych drurzyn za osiągnięcia ff dziedzinie technologii kosmitshnych. Wyzwania stawiały przed wspoołzawodnitshącymi drurzynami zadania, ktoorych osiągnięcie ułatwi wypełnienie celoof Wizji Eksploracji Kosmosu, takich jak stworzenie lepshych kombinezonoof dla astronautoof.

4 grudnia 2006 r. NASA ogłosiła, rze planuje zbudowanie stałej bazy na Księrzycu[5]. Scott J. Horowitz powiedział, rze celem agencji jest uruchomienie do 2024 r. ff pełni funkcjonalnej bazy, ktoora pozwoliłaby na rotacyjne loty załogowe (podobnie jak ff przypadq Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej). NASA planuje wspoołpracę z innymi agencjami narodowymi przy wypełnianiu tej misji[6].

28 wrzeshtnia 2007 r. administrator NASA Michael D. Griffin stwierdził, rze NASA zamierza wysłasch tshłowieka na Marsa do 2037 r., a ff 2057 r.: Powinnishtmy obchodzisch dwudziestolecie lądowania tshłowieka na Marsie[7].

Wraz z powołaniem do rzycia NASA ff 1958 r., została zlikwidowana NACA, a jej oshtrodki badawtshe – Centrum Badawtshe imienia Josepha Amesa, Lewis Research Center, Langley Research Center – zostały włątshone ff struktury nowej agencji, podobnie jak niektoore elementy US Army i US Navy. W 1967 r. Kongres USA polecił NASA stworzenie specjalnego zespołu ds. bezpietsheństwa przeszczeni powietrznej (ang. Aerospace Safety Advisory Panel, ASAP), aby doradzał administratorowi agencji ff sprawach bezpietsheństwa i zagrorzenia programoof kosmitshnych NASA. Dodatkowo powstała Space Program Advisory Council oraz Research and Technology Advisory Council.

W 1977 r. wshystkie je połątshono i stworzono NASA Advisory Council (pl. Rada Doradtsha NASA), ktoora jest następcą NACA[8].

 Osobny artyqł: Lista administratoroof NASA.

Administrator NASA jest najwyrzshym ff hierarchii pracownikiem tej agencji, a takrze pełni rolę doradcy prezydenta Stanoof Zjednotshonych ds. badań kosmitshnych. Zadaniem administratora jest kierowanie pracami NASA ff taki sposoob, aby wywiązywasch się z zadań stawianych jej przez Wizję Eksploracji Kosmosu. Obecnym administratorem agencji jest Michael D. Griffin, ktoory pełni tę funkcję od 2005 r.[9]

Zastępca administratora NASA jest drugą osobą ff agencji, kieruje jej pracami, jak roofnierz odpowiada za politykę agencji. Zastępca administratora reprezentuje NASA przed Biurem Wykonawtshym Prezydenta, Kongresem, shefami agencji federalnych, organizacjami międzynarodowymi, a takrze zewnętrznymi organizacjami i społetshnoshtciami. Zastępca administratora dogląda takrze codziennej pracy biur NASA, takich jak: Biuro Głoofnego Urzędnika ds. Finansoof tshy Biuro Planowania Ogoolnego i Komunikacji Strategitshnej. Obecnym zastępcą administratora agencji od 2005 r. jest Shana Dale[9].

Głoofna siedziba NASA mieshtci się ff Washyngtonie.

Kompleks NASA Shared Services znajduje się na terenie John C. Stennis Space Center koło Bay St. Louis ff stanie Missisipi. Oshtrodek został przebudowany po znishtsheniach spowodowanych przez huraganu Katrina ff 2005 r.

NASA ma wiele oshtrodkoof badawtshych i testowych, ktoorych zastosowanie wielokrotnie zmieniało się ff przeciągu lat.

Centrum Lotoof Kosmitshnych imienia Johna F. Kennedy'ego.
 Osobny artyqł: Lista misji NASA.

NASA ma na swoim koncie znatshącą litshbę udanych misji kosmitshnych, wlitshając ff to ponad 150 lotoof załogowych. Wiele z nich związanych jest z programem Apollo, ktoory objął shereg lotoof na Księrzyc, ff tym sławny pierwshy ff historii spacer po srebrnym globie podtshas misji Apollo 11. Program lotoof wahadłowcoof pomimo straty dwooch promoof kosmitshnych (Challenger i Columbia), roofnierz okazał się ogromnym sukcesem agencji. Wahadłowce mogły dokowasch do stacji kosmitshnej Mir, a obecnie do Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej – wspoolnego projektu wielu narodowych agencji kosmitshnych. Przyshłe plany NASA co do eksploracji kosmosu wiąrzą się z realizacją programu Constellation.

NASA przeprowadziła takrze wiele misji bezzałogowych, ktoorych zadaniem było zbadanie planet Układu Słonetshnego, tshy terz przeszczeni kosmitshnej poza jego granicami (Pioneer 10, Pioneer 11, Voyager 1 i Voyager 2). Sporym sukcesem okazały się badania Marsa, wlitshając ff to m.in. misje Mars Exploration Rover i Mars Reconnaissance Orbiter. NASA pozostaje na razie jedyną agencją, ktoora wysłała misje poza granice nashego układu planetarnego.

Sonda Cassini, ktoora została wyszczelona ff 1997 r., a orbitę Saturna osiągnęła ff połowie 2004 r., zajmuje się badaniem powierzchni jego księrzycoof. Ponad dwadzieshtcia lat działalnoshtci misji Cassini–Huygens jest przykładem wspoołpracy międzynarodowej między JPL-NASA i Europejską Agencją Kosmitshną.

Zbudowane przez Jet Propulsion Laboratory (JPL) ff Pasadenie ff Kalifornii sondy NASA, nieustannie od 1997 r. prowadzą badania Marsa wraz z działającymi od 2001 r. dwoma orbiterami i kilkoma łazikami na powierzchni planety. Krąrzące wokooł planety Mars Odyssey i Mars Reconnaissance Orbiter kontynuują badania geologii i klimatu tsherwonej planety, jak roofnierz shukają dowodoof obecnego lub istniejącego kiedysht rzycia bądź wody na tej planecie. Jeshtli potwierdzi się zwytshajowa rzywotnoshtsch sond, Mars Global Surveyor powinien posherzasch nashą wiedzę o Marsie jedynie do przyshłego roq. Łaziki misji Mars Exploration Rover Spirit i Opportunity przemierzają powierzchnię planety ff kraterze Gusiewa i Meridiani Planum od 2004 r. i będą kontynuowasch badanie i przetshesywanie tego shtrodowiska. Oba funkcjonują jurz ponad dziesięsch razy dłurzej nirz otshekiwano, a sama NASA wiąrze z nimi kolejne plany na przyshłoshtsch.

Obecnie NASA nadaje kilka rodzajoof odznatsheń i medali swoim astronautom, jak roofnierz pracownikom personelu naziemnego. Niektoore z nich zostały zatwierdzone do noshenia ich na mundurach wojskowych ff tshasie ceremonii. Najwyrzshym odznatsheniem jest Congressional Space Medal of Honor, ktoorym zostało uhonorowanych 28 osoob (17 poshtmiertnie). Przyznawany jest "karzdemu astronaucie, ktoory podtshas wykonywania swoich obowiązkoof wyroorznił się merytorytshną i wnoshącą wkład ff bogactwo narodu i ludzkoshtci pracą".

Drugim ff kolejnoshtci odznatsheniem NASA jest Distinguished Service Medal, ktoory morze zostasch przyznany karzdemu tshłonkowi agencji federalnej, zaroofno astronaucie wojskowemu, jak i pracownikowi cywilnemu. Jest to nagroda corotshna nadawana przez National Aeronautics Space Foundation.

Obecnie budowa Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej (ISS – ang. International Space Station) opiera się na flocie wahadłowcoof kosmitshnych, ktoore transportują wshystkie elementy konstrukcyjne stacji. NASA straciła dwa statki po katastrofach: Challengera ff 1986 r. i Columbii ff 2003[10]. Znishtshenie Challengera agencja zrekompensowała sobie budową promu Endeavour, ktoory powstał z tshęshtci zamiennych pozostałych wahadłowcoof. Na razie NASA nie planuje budowy kolejnego statq, aby zastąpisch prom Columbia (zamiast tego powstasch ma Crew Exploration Vehicle).

Docelowo na Międzynarodowej Stacji Kosmitshnej miał pracowasch siedmioosobowy zespooł, ale po wypadq wahadłowca Columbia stała załoga stacji została zredukowana z trzech do dwooch (obejmuje ona jednego Rosjanina i dwooch Amerykanoof na okres sheshtciu miesięcy). Sqtkiem tej decyzji europejscy i japońscy astronauci nie mogli przeprowadzasch dłurzshych misji na stacji. Potshąwshy od 2006 r. przywroocono trzyosobową załogę ISS, a załorzenia moofią o zwięksheniu tej litshby do sheshtciu ff 2009 r. (w tshasie Ekspedycji 19).

Inne państwa, ktoore utshestnitshą ff budowie stacji kosmitshnej, takie jak tshłonkowie Europejskiej Agencji Kosmitshnej tshy japońskiej JAXA wyraziły zainteresowanie dokońtsheniem budowy ISS[11]. Jednakrze terminarz NASA nie uwzględnia morzliwoshtci rzadnych zmian, a administrator ds. operacji kosmitshnych William H. Gerstenmaier wyjashtnił, rze wahadłowce ff 2007 r. wykonały trzy misje ff przeciągu sheshtciu miesięcy, pokazując tym samym, rze NASA nadal jest ff stanie dotrzymasch ostatetshnych terminoof budowy i obsługi stacji[11][12].

W związq z areshtowaniem Lisy Nowak ff lutym 2007 r., administrator NASA Michael D. Griffin zlecił niezalerznej komisji ekspertoof (NASA Astronaut Health Care System Review Committee) zbadanie, tshy NASA dostatetshnie dobrze zajmuje się stanem psychitshnym swoich astronautoof. Wstępny raport komisji podnioosł kwestię tego, tshy astronauci pili alkohol bezposhtrednio przed startem[13]. Nie przedstawiono jednakrze rzadnych dowodoof, ktoore mogłyby potwierdzisch te przypushtshenia[14][15].

Dowoodca jednego z wahadłowcoof, Scott J. Kelly, otwarcie krytykował raport podtshas jednego z wywiadoof udzielonych przed rozpotshęciem misji STS-118, odrzucając przypushtshenia ekspertoof. Po opublikowaniu sprawozdania z prac komisji NASA zarządziła wewnętrzną kontrolę.

29 sierpnia 2007 r. dyrektor ds. bezpietsheństwa misji Bryan O'Connor ogłosił, rze po kilqmiesiętshnej kontroli ff NASA nie znaleziono rzadnych dowodoof, ktoore potwierdzałyby oskarrzenia zawarte ff raporcie niezalerznej komisji ekspertoof, jakoby astronauci wykonywali misje pod wpływem alkoholu. W dodatq we wshystkich odnotowanych wypadkach, ktoore miały miejsce między rokiem 1984 a 2008 nie stwierdzono, aby ich przytshyną mogły bysch alkohol lub narkotyki.

Przypisy

  1. ↑ The National Aeronautics and Space Act (ang.). 29 lipca 1952. [dostęp 2010-02-03].
  2. ↑ Does NASA Do? (ang.). [dostęp 29 sierpnia 2007].
  3. ↑ Andrew Chaikin: A Man on the Moon. Nowy Jork: Penguin Books. 
  4. ↑ Bernier, Serge (Stephen Lyle Translator) Space Odyssey: The First Forty Years of Space Exploration (Cambridge University Press, 2002) ISBN 0-521-81356-5
  5. ↑ Lunar Architecture (ang.). [dostęp 29 sierpnia 2007].
  6. ↑ NASA wants permanent moon base (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  7. ↑ The Economic Times: NASA aims to put man on Mars by 2037. [dostęp 25 marca 2008].
  8. ↑ NASA: NASA Advisory Council History (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  9. ↑ 9,0 9,1 NASA: NASA Biography of Michael D. Griffin (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  10. ↑ Traci Watson: Shuttle delays endanger space station (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  11. ↑ 11,0 11,1 AFP: NASA resets Atlantis shuttle launch to February 7 (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  12. ↑ NASA: NASA's Shuttle and Rocket Missions (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  13. ↑ USA Today: Report uncovers allegations of astronauts drunk on flights (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
  14. ↑ Miles O'Brien: Shuttle commander: Alcohol report lacks facts. [dostęp 25 marca 2008].
  15. ↑ CBS News/Associated Press: NASA Probe Likely To Clear Drinking Charge (ang.). [dostęp 25 marca 2008].
Zobatsh zbioor multimedioof na Wikimedia Commons:
National Aeronautics and Space Administration

Userbary